Upoznajte svoje tijelo: Debelo crijevo

Debelo crijevo (intestinum crassum) je kraće od tankog crijeva, većeg lumena, sive boje i jače fiksirano za stražnji trbušni zid. Smješteno je u abdomenu, kao okvir oko tankog crijeva, dugo 1,5-3 metra. Započinje ulaskom ileuma u cekum, a završava analnim otvorom.

Razlikuju se tri dijela:

  1. Slijepo crijevo (intestinum caecum), početni, najmanji dio, dugo oko 7cm, smješteno u desnoj bočnoj dubini. Cekum je početni dio debelog crijeva koji zajedno sa uzlaznim dijelom debelog crijeva čini ugao od 90 stepeni u koji se ulijeva ileum. Valvula ileocaecalis (mišićni mehanizam smješten na spoju tankog i debelog crijeva u donjem delu abdomena) sprječava vraćanje hrane iz cekuma u ileum i predstavlja invaginaciju (uvlačenje) ileuma u debelo crijevo. Slijepi završetak cekuma zove se appendix vermiformis (crvuljak), odvaja se od dna na sredini zida cekuma, dug 2-3cm. Sadrži veliki broj crijevnih limfnih čvorova, koje dovode do upale slijepog crijeva. Položaj je različit: silazni, uzlazni, zavijen oko cekuma ili ileuma, sa strane ili po sredini (najteži, zbog širenja upale na vijuge tankog crijeva). Smješten je intraperitonealno, slobodan i pristupačan. Sadrži gustu podsluznicu i mišićni sloj.
  2. Uzlazni dio debelog crijeva (colon ascendens) dug oko 45cm. Proteže se od cekuma do desne crijevne krivine, smješteno retroperitonealno (sprijeda, bočno i po sredini prekriven peritoneumom, a straga srasta sa stražnjim trbušnim zidom).

Poprečno debelo crijevo (colon transversum), dugo oko 50cm. Proteže se od desne na lijevu crijevnu krivinu. Smješteno je intraperitonealno, gdje peritoneum čini duplikaturu (omentum maius) pričvršćenu za stražnji trbušni zid, čineći mezenterijum-prostor za prolaz krvnih sudova i nerava (mesocolon transversum).

Silazni dio debelog crijeva (colon descendens) dug oko 35cm. Proteže se od lijeve krivine vertikalno prema bedrenom grebenu u karlicu. Smješten je retroperitonealno.

Colon sigmoideum je nastavak colon descendensa, smješten u visini trećeg krstačnog kralješka (S3) do bedrenog grebena. Nalazi se intraperitonealno i ima svoj mezenterij (mesocolon sigmoideum) za prolaz krvnih sudova i nerava.

  1. Rektum (intestinum rectum) čini završni dio debelog crijeva i čitavog digestivnog sistema. Proteže se od colon sigmoideum do anusa. Počinje u visini S3, spušta se stražnjim zidom karlice i završi anusom, a iznad analnog otvora pravi proširenje. Smješten je retroperitonealno i prolaskom kroz karlicu ima različit odnos sa drugim organima kod muškarca (iza mokraćne bešike, sjemenovoda, sjemene kese i prostate) i kod žene (mokraćna bešika, uterus i vagina). U građi se izdvaja sluznica sa uzdužnim naborima, podsluznica koja sadrži venski splet (hemoroidalne vene).

U građi debelog crijeva se izdvajaju:

  1. Serozni sloj – Tunica seroza, koju čini peritoneum
  2. Mišićni sloj – Tunica musculare, koga čine mišići raspoređeni u tri uzdužne vrpe (tenije), kojih nema na rektumu. Između njih je unutrašnji ili kružni sloj (haustra coli), koji pravi vanjski i unutrašnji sfinkter oko anusa.
  3. Sluznica – Tunica mucosa, bogata Liberkinovim žlijezdama, čije ćelije produkuju sluz.

Ostanite i dalje uz nas, nastaviće se!